Kategoriler: Genel

Yaşlılık Sigortası

Uzun vadeli sigorta kolları arasında yer alan yaşlılık sigortası, sürekli gelir kayıpla­rına neden olan yaşlılık riskine karşı güvence sağlamak üzere oluşturulmuştur,

Yaşlılık sigortasından yapılan temel yardım, yaşlılık aylığı bağlanmasıdır,

Yaşlı­lık aylığı bağlanabilmesi mümkün olamıyorsa, koşullar tam olarak gerçekleşme­mişse bazı hâllerde toptan ödeme yapılabilir,

Yaşlılık Aylığı

Yaşlılık aylığına hak kazanabilmek için öncelikle

  • Belirli bir süre prim ödemiş olmak ve
  • Belirli yaşı doldurmuş olmak gerekir,

Ayrıca

✓             4 / a bendinde belirtilen sigortalının çalıştığı işten ayrıldıktan,

✓             4/ b bendinde belirtilen sigortalının sigortalılığa esas faaliyete son verip vermeyeceğini beyan ettikten sonra yazılı istekte bulunmaları

✓             4 / c  bendinde belirtilen sigortalıların ise istekleri üzerine yetkili makamdan emekliye sevk onayı alındıktan sonra ilişiklerinin kesilmesi şarttır

Geçen zaman içinde hem prim ödeme süreleri hem de yaş hadleri artmıştır,

İlk defa 5510 savılı Kanuna göre sigortalı sayılanlara;

Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olmaları ve en az 9000 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalan primi bildirilmiş olmasışartıyla yaşlılık aylığı bağlanır.

Ancak 4 a bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için prim gün sayısı şartı 7200 gün olarak uygulanır

Belirtilen yaş koşulu 2036 yılından başlanarak kademeli olarak, kadın ve erkek sigortalılar bakımından 2048 yılma kadar 65 e çıkarılacaktır.

  • 1.1.2036              ila           31.12.2037           tarihleri arasında kadın için        59, erkek için 61,
  • 1.1.2038              ila           31.12.2039           tarihleri arasında kadın için        60, erkek için 62,
  • 1.1.2040              ila           31.12.2041           tarihleri arasında kadın için        61, erkek için 63,
  • 1.1.2042              ila           31.12.2043           tarihleri arasında kadın için        62, erkek için 64,
  • 1.1.2044              ila           31.12.2045           tarihleri arasında kadın için        63, erkek için 65,
  • 1.1.2046              ila           31.12.2047           tarihleri arasında kadın için        64, erkek için 65,
  • 1.1.2048 tarihinden itibaren ise kadın ve erkek için 65

olarak uygulanır.

5510 sayılı Kanun, yaşlılık aylığına hak kazanmada sadece be­lirli bir prim ödeme gün sayısı ve belirli bir yaşın doldurulmasını esas almakta; be­lirli bir sigortalılık süresinin doldurulması şartını aramamaktadır.

Ancak önemle vurgulamak gerekir ki bu şartlar sadece 30.4.2008 tarihinden sonra çalışmaya başlayan sigortalılara ilişkindir.

Özel Durumları Olanlara Yaşlılık Aylığı Bağlanması

Bu genel düzenleme dışında, özel durumu bulunan bazı sigortalılar için daha elverişli koşullarla yaşlılık aylığı bağlanması da sağlanmıştır.

Bunlar arasında

  • ilk defa çalışmaya başladığı anda var olan özrü sebebiyle malullük aylığından yararlanamayanlar,
  • İleri düzeyde özürlüler,
  • Maden işyerlerinde çalışanlar
  • Erken yaşlananlar
  • İleri yaşta bulunanlar,
  • Sürekli bakıma muhtaç derecede malul çocugu bulunan kadın sigortalılar

  • İşe Başlamadan Önce Malul Durumda Bulunanlar

Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalık veya özrü bulunan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan sigortalılara, en az 15 yıldan beri si­gortalı bulunmak ve en az 3960 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bil­dirilmiş olmak şartıyla yaşlılık aylığı bağlanır

  • Çalışma Gücü Kaybı %60’tan Az Olanlar

Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu Ku­rum Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının

  • % 50 ila % 59 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 16 yıldan beri si­gortalı olmaları ve 4320 gün,
  • % 40 ila % 49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 18 yıldan beri si­gortalı olmaları ve 4680 gün

malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla 28, maddenin 2, fıkranın (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanırlar, Bunlar 94, madde hükümlerine göre kontrol muayenesine tâbi tutulabilirler

  • Maden İşyerlerinin Yer Altı İşlerinde Çalışanlar

Bakanlıkça tespit edilen maden işyerlerinin yer altı işlerinde sürekli veya münave­beli olarak en az 20 yıldan beri çalışan sigortalılar için ikinci fıkrada belirtilen yaş şartı 50 olarak uygulanır

  • Erken Yaşlananlar

55 yaşını dolduran ve erken yaşlanmış olduğu tespit edilen sigortalılar, yaş dışın­daki diğer şartları taşımaları hâlinde yaşlılık aylığından yararlanırlar,

Bu durumdaki erken yaşlandığı tespit edilen, 55 yaşını dolduran ve 5400 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olan sigortalılara yaşlılık si­gortasından yaşlılık aylığı bağlanır, Sigortalının erken yaşlanmış sayılıp sayılmaya­cağına Kurum Sağlık Kurulunca karar verilir,

  • Sürekli Bakıma Muhtaç Derecede Malul Çocuğu Bulunan Kadın Sigortalılar

Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli  çocuğu bulunanların, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dört­te biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenir ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indirilir,

Böylece bu durumdaki kadınlara hem sigortalılık süresi hem de yaş bakımın­dan kolaylıklar sağlanmış ve erken emekli olabilme imkânı yaratılmıştır, Yararlı bir düzenleme olduğuna kuşku yoktur,

Yaşlılık Aylığının Hesaplanması

Yaşlılık aylığı, ortalama aylık kazanç ile aylık bağlama oranının çarpımı sonucunda bulunan tutardır. Ortalama aylık kazanç, sigortalının her yıla ait prime esas kazancının toplamının, toplam prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanan ortalama günlük kazancın otuz katıdır.

Aylık bağlama oranı, sigortalının malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi geçen toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için %2 olarak uygulanır. Bu hesaplamada 360 günden eksik süreler orantılı olarak dikkate alınır. Ancak aylık bağlama oranı %90’ı geçemez ve %35 inden de az olamaz. Hesaplanmada, Kanunun yürürlüğünden önce işe girip 10 yıla kadar hizmeti olanlar için 10 yıllık dönem tamamlanıncaya kadar %3 oranı uygulanacaktır.

Güncelleme Katsayısı: Her yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yılı fiyatları genel indeksindeki değişim oranının %100’ü ile sabit fiyatlarla gayri safi yurtiçi hâsıla gelişme hızının  % 30 toplamına (1) tam sayının ilave edilmesi sonucunda bulunan değeri ifade eder. Güncelleme Katsayısı uzun vadeli sigorta kollarından bağlanacak aylıkların hesabında gecmis dönemde ödenen primlerin güncel tutarının bulunmasına yarar.

Yaşlılık Toptan ödemesi ve İhya

Yaşlılık Toptan ödemesi: Herhangi bir nedenle çalıştığı işten ayrılan veya işyerini kapatan ve yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli yaş şartını doldurduğu halde malûllük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sıgortalıya malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek toptan ödeme şeklinde verilir.

ihya: 5510 sayılı Kanuna göre toptan ödeme yapılarak hizmetleri tasfiye edilmiş bulunanlardan, yeniden bu Kanuna tabi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olanlar, yazılı olarak müracaat etmeleri halinde, aldıkları toptan ödemenin ödeme tarihi ile yazılı istek tarihi arasında geçen yıllar için her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan tutann ilgiliye tebliğ tarihini takip eden ayın sonuna kadar ödemeleri halinde, bu hizmetler ihya edilerek bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınır

Son güncelleme 17 Ocak 2019 17:40

Paylaş

En Yeniler

İkinci El Otoda KDV Sorunu Çözüldü

İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle uğraşan mükellefler, bu araçları satarken, satın aldıkları sırada ödedikleri KDV oranını uygulayacaklar. (daha&helliip;) Devamını Oku

2 saat Önce

Bakan Albayrak KDV Uyuşmazlığında Müjdeyi Verdi

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, "KDV uyuşmazlığında son noktaya geldik, imzaları tamamladık, Külliye az önce imzaladı, hayırlı olsun" dedi.… Devamını Oku

1 gün Önce

Kimler Gelir Vergisini Beyan Edecek?

Bir önceki yazımda gelir vergisi beyanı ile bazı önemli hususları açıklamıştım.  (daha&helliip;) Devamını Oku

1 gün Önce

ÖTV ve KDV İndirimi Yıl Sonuna Kadar Uzatıldı

Mobilya, otomobil, konut, motosiklet, tapu harcı ve ticari araçlarda ÖTV ve KDV indirimlerinin süreleri uzatıldı. (daha&helliip;) Devamını Oku

1 gün Önce

Şirket Ortaklarının ‘Sigorta’sı

Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi ortaklarının 5510 sayılı kanun uyarınca sigortalı olması gerekmektedir. Anonim şirketin bütün ortakları değil, yalnızca yönetim… Devamını Oku

2 gün Önce

Vergi İndiriminde Süre Uzatımı Talebi

Palandöken, vergi indirimlerine rağmen otomobil ve hafif ticari araç pazarının geçen yıl yüzde 35 daraldığını hatırlatarak, otomotiv sektöründe ÖTV oranlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini,… Devamını Oku

3 gün Önce