Kategoriler: Genel

Vergi Kanunlarının Zaman, Yer ve Anlam Bakımından Uygulanması

1-Vergi Kanunlarının Zaman Bakımından Uygulanması

Vergi kanunlarının zaman bakımından uygulanması konusu; vergi kanunlarının yürürlüğe girmesi, yürürlükten kaldırılması vb gibi nedenlerle ilgilidir. Kabul edilen mevzuatın hangi tarihten itirabaren yürürlüğe gireceği genel olarak aynı kaynaklara

konulan hükümlerle belirlenmektedir.

Yürürlüğe giriş;

  • Kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte veya yayımlanan kanunun genellikle son maddesinde belirlenen farklı bir tarihten olmaktadır.
  • Kanunların ve Nizamnamelerin Sureti Neşir ve Meriyet tarihi hakkında kanunun 3. maddesi; kanunların metinlerinde böyle bir tarih öngörülmediği takdirde, Resmi Gazete’de yayını takip eden günün başlangıcından hesap edilmek üzere 45. günün bitiminden itibaren yürürlüğe gireceğini öngörmektedir.

2- Vergi Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması

Vergi kanunlarının yer bakımından uygulanması; bir ülkede mevcut vergi hukuku kaynaklarının uygulanacağı coğrafi sınırlar ve kişiler ile ilgilidir. Bu konuda vergi kanunlarınınn mülkiliği ve şahsiliği olmak üzere iki ilke esas alınmaktadır. Kanunların mülkiliği (yerselliği) ilkesi, devletlerin coğrafi sınırlar içinde yaşayan (kendi tabiiyetinde olsun veya olmasın) herkesten, kanunların şahsiliği (kişiselliği) ilkesi ise devletlerin tabiiyetinde olan (kendi sınırları dışında yaşayanlardan bile) herkesten vergi almak istemesini ifade etmektedir.

Bu iki ilkenin bir arada uygulanmaI çifte vergilendirme sorununu ortaya çıkarabilmektedir.

3- Vergi Kanunlarının Anlam Bakımından Uygulanması

Vergi kanunlarının anlam bakımından uygulanması yorumu ifade eder.

Yorum, tüm hukuk dallarında başvurulan bir yoldur.  Yorum yoluyla, kanun koyucunun gerçek iradesi anlaşılmaya çalışılır. Yasa metninin anlaşılmasında bir sorun yoksa yoruma da ihtiyaç duyulmayacaktır. Ancak gerçek hayatta ortaya çıkan olayların karmaşıklığı yasa metinlerinin yorumunu gerekli kılabilmektedir. Örneğin vergi hukukunda kullanılan; gelir, sermaye, gider, sözleşlme gibi kavramların anlamı mükelleflerle vergi idaresi arasında çoğu kez uyuşmazlığa neden olmaktadır.

Yorum; yapanın kimliğine göre yasama yorumu, idari yorum, yargısal yorum ve bilimsel yorum şeklinde türlere ayrılmaktadır. Ülkemizde yasama yorumu, kanun koyucunun yargı organın› etkileyebileceği endişesiyle 1961 Anayasası ile kaldırılmıştır. Vergi idaresi yayımladığı genel tebliğler veya özelgeler yoluyla yorum yapabilmektedir.

Vergi uyuflmazlıklarına bakan mahkemeler, yine baktıkları konularla ilgili mevzuatı yorumlayabilmektedirler. Bilim adamları da vergiyle ilgili çeşitli konularda görüşlerini açıklayarak aynı amaca hizmet etmektedirler.

Uygulamada başvurulan yorum yöntemleri nelerdir?

Deyimsel (lâfzî) yorum: Kavramların ait oldukları hukuk dallarındaki anlamları araştırılmaktadır. Örneğin vergi hukukunda kullanılan aile reisi, sözleşme,

veli, vasi gibi kavramlar, medeni hukukta verilen anlamlarına göre yorumlanmaktadır

Tarihi yorum: Kanun koyucunun, kanunun yapıldığı tarihteki amacı araştırılmaktadır.. Bu araştırma, söz konusu kanunla ilgili tasarıya, gerekçeye ve

meclis görüşme tutanaklarına bakılarak yapılmaktadır.

Amaçsal (gai) yorum: Bu yöntemde, kanun koyucunun o zamanki amacından çok, söz konusu kanunun, ekonomik ve sosyal gelişmeler ışığında günümüzde kazandığı anlam araştırılmaktadır.

Sistematik yorum: Herhangi bir kanun hükmünün anlamı araştırılırken sadece o kanun içindeki yerine ve diğer maddelerle olan bağlantısına değil, ilgili diğer kanunlara da bakılmaktadır.

VUK’un 3. maddesinde yorum konusu ile ilgili şu hüküm yer almıştır.:

Vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanır.

3.maddede yer alan bu düzenlemeden anlaşılağını üzere, Türk vergi hukukunda deyimsel, tarihi, amaçsal ve sistematik yorum yöntemlerinin tamamına yer verilmiştir.

Son güncelleme 17 Haziran 2018 16:54

Paylaş

En Yeniler

Dahilde İşleme İzinlerine İlişkin Ek Süre

Konu: Dahilde İşleme İzinlerine İlişkin Ek Süre (daha&helliip;) Devamını Oku

1 hafta Önce

İstihdam Odaklı İşletme Kredisi

Ziraat Bankası, Halkbank ve Vakıfbank tarafından ilave istihdam sağlama potansiyeli olan firmalara uzun vadeli işletme kredisi kullandırmasına yönelik yeni ürünleri… Devamını Oku

1 ay Önce

Çalışan Annelere Aylık 650 Lira Destek

Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği tarafından ortaklaşa finanse edilen ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yürütülmekte olan Kurumsal Çocuk Bakım Hizmetleri… Devamını Oku

2 ay Önce

Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğuna Yeni Meslekler Eklendi

Konu: Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğuna Yeni Meslekler Eklendi (daha&helliip;) Devamını Oku

2 ay Önce

Kamu Alacakları İçin Uygulanan Gecikme Zammı Oranı Yüzde 2 Olarak Belirlendi

Konu: Kamu Alacakları İçin Uygulanan Gecikme Zammı Oranı Yüzde 2 Olarak Belirlendi (daha&helliip;) Devamını Oku

2 ay Önce

Bazı Alanlardaki Avukatlık Hizmetlerinde Katma Değer Vergisi (KDV) Oranı Düşürüldü

Konu: Bazı Alanlardaki Avukatlık Hizmetlerinde Katma Değer Vergisi (KDV) Oranı Düşürüldü (daha&helliip;) Devamını Oku

2 ay Önce