Kategoriler: Genel

Vergi Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkemeler

Belirli bir davaya aynı yargı kolundaki ilk derece mahkemelerinden hangisinin bakacağını düzenleyen kurallara görev ve yetki kuralları denir

Dolayısıyla görev ve yetki aynı yargı kolu  içindeki ilk derece mahkemeleri için geçerlidir. Yoksa bir davaya hangi yargı kolundaki mahkemelerin  bakacağı konusu yargı yolu ilişkisi kapsamına girmektedir.

Dava mahkeme başkanlığına hitaben yazılmış dilekçe ile görevli ve yetkili mahkemede açılır.

Bir  mahkemenin görevli olmasıyla mevcut hukuki uyuşmazlığa “konu” itibariyle bakabilmesi anlaşılır. Davanın konu yönünden hangi mahkemenin görevine girdiği belirlendikten sonra sıra yetkili  mahkemenin belirlenmesine gelir. Yetkili mahkeme ise, bir davaya hangi yerdeki mahkemenin  bakacağı ile ilgilidir.

Görev kuralları, mahkemelerin sahip oldukları yargı yetkisini konu bakımından;  yetki kuralları ise coğrafî bakımdan sınırlar.

Görev

Görev, bir davaya aynı yargı kolunda yer alan ilk derece  mahkemelerinden hangisi tarafından bakılacağını ifade eden bir kavramdır.

İdarî yargı sistemimizde  bireysel idari işlemler sonucu vergi ve benzeri malî yükümlülüklerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde asıl görevli yargı yeri olarak vergi mahkemeleri öngörülmüştür.

Genel düzenleyici  işlemlerden (tüzük, yönetmelik, bakanlar kurulu kararları ) doğan vergi uyuşmazlarında ise Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görev yapar.

Vergi yargısı, idari yargı kolu içinde konumlandırılmıştır. İki dereceli ve üç mercili bir yapı arz  eden Türk Vergi Yargısı sisteminde ilk derece mahkemeler olarak Vergi mahkemeleri ve Danıştay  görev yapmaktadır. Danıştay aynı zamanda temyiz olarak da görev yapmaktadır.

Vergi  mahkemelerinin tek yargıçla verdikleri kararlara karşı Bölge İdare Mahkemesi üst mahkeme olarak  görev yapmaktadır.

Vergi mahkemeleri idari yargı sistemi içerisinde genel itibariyle vergisel uyuşmazlıkları çözümlemek üzere ihdas edilmiş özel görevli mahkemelerdir.

Vergi mahkemeleri;

  • Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri malî  yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,
  • Yukarıdaki maddede sayılan konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında  Kanun’un (AATUHK) uygulanmasına ilişkin davaları,  çözümlemekle görevlidir..

Vergi mahkemesi dilekçe üzerinde yaptığı ilk inceleme sonucu davanın idari yargı koluna ait  olduğu ancak kendisinin görevli olmadığı kanaatine varırsa, görev yönünden davanın reddine karar  vererek dosyayı Danıştay’a veya görevli idare veya vergi mahkemesine gönderir. Danıştay da davayı görevi içinde görmezse dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.

Görevsizlik  sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz gördüğü takdirde, söz konusu mahkeme  ile ilk görevsizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise,  uyuşmazlık Bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştay’ca çözümlenir.

Görev uyuşmazlıklarında  Danıştay ve Bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.

Danıştay ve Bölge idare mahkemesince görev uyuşmazlıkları ile ilgili olarak  verilen kararlar kesindir.

Yetki

Yetki, bir davaya hangi yerdeki görevli mahkeme tarafından bakılacağını ifade eden bir  kavramdır. Başka bir deyişle, yetki, aynı yargı kolu içindeki mahkemelerden hangisinin davaya  bakacağını gösterir. Mesela, vergiye ilişkin bir uyuşmalık vergi mahkemesinin görev alanına  girmektedir. Ancak, burada “hangi yer” ya da “neredeki” vergi mahkemesi sorusu sorulacaktır. İşte bu  soruya verilecek cevap yetki kavramını belirler. Kimi zamanda yetki kavramı, görevi de kapsayacak  şekilde geniş anlamda ele alınmaktadır. Her mahkemenin yargı yetkisi, belli bir coğrafi alanla sınırlıdır  ki, buna yargı çevresi denir.

İYUK, “İdari davalarda genel yetki” başlığını taşıyan  maddesi gereğince, “Göreve ilişkin  hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin  gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari  sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Bu Kanunun uygulanmasında  yetki kamu düzenindendir”. İdari yargılama hukukunda yetki kamu düzenine ilişkin olduğundan
taraflar kendi aralarında anlaşarak yetkili mahkemeyi tayin edemezler.

İYUK, “Vergi uyuşmazlıklarında yetki” başlığını taşıyan  maddesine göre vergi davalarına  bakmaya yetkili olan mahkeme;

Uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren, zam  ve cezaları kesen, – Gümrük Kanunu’na göre alınması gereken vergilerle Vergi Usul Kanunu gereğince şikâyet  yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde; vergi, resim, harç ve benzeri mali  yükümlülükleri tarh ve tahakkuk ettiren,

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un uygulanmasında ödeme  emrini düzenleyen,

Diğer uyuşmazlıklarda dava konusu işleri yapan, vergi dairesinin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesidir.

Örneğin, Ankara’ daki bir vergi dairesinin gerçekleştirdiği işleme karşı açılacak davada yetkili  mahkeme, işlemi yapan vergi dairesinin yargı çevresi itibariyle kapsamında kalan yer mahkemesi olan  Ankara Mahkemesi olacaktır. O halde, Ankara ’daki bir vergi dairesinin işlemi nedeniyle görevli  mahkeme “vergi” mahkemesi, yetkili mahkeme ise “Bursa” mahkemesidir. Sonuçta Ankara Vergi  Mahkemesi görevli ve yetkili mahkeme olacaktır.

Son güncelleme 8 Şubat 2019 14:51

Paylaş

En Yeniler

Kamunun Hizmet Alım ve Yapım İşlerinde Belge Şartı

"Tehlikeli" ve "çok tehlikeli" işler grubunda bulunan 117 meslekte, mesleki yeterlilik belgesi olmayan çalışanlar, artık kamunun hizmet alım ve yapım işlerinde çalıştırılmayacak… Devamını Oku

1 saat Önce

Üretim Yaptığımız Ürünlerin Paketlemesinde Kullandığımız Poşetler İçin Poşet Beyannamesi Verecekmiyiz?

Soru: Ayakkabı, terlik vb ürünlerinin üretimini yapmaktayız. Bu ürünleri önce 12 adet olacak şekilde poşetliyoruz. Sonra poşetlediğimiz ürünleri kutulayıp toptancılara… Devamını Oku

5 saat Önce

Askerliğinizin 320 Gününü Borçlanıp 58 Yaşınızı Dolduracaksınız

Soru: 11 Mart 1978 doğumluyum. E-Devlet’te ilk sigorta başlangıcım, 12 Eylül 1994 staj başlangıcım. 10 Ekim 1998 tarihi de askerlik başlangıcım.… Devamını Oku

5 saat Önce

Hem Çift Maaş Hem Erken Emeklilik

Yeni reform paketinde yer alan “tamamlayıcı emeklilik” çalışanlara çifte maaş imkânı sağlayacak. Çalışırken yapılan tasarruflar emeklilikte geri dönecek. Üstelik daha… Devamını Oku

6 saat Önce

OSGB Ortağı Olmam İlave Ödememe Engel Olur Mu?

Emekli Sandığından pratisyen hekim olarak 2014’de emekli oldum. Bir OSGB’ye ortak olarak aynı OSGB’de işyeri hekimi olarak çalışmak istiyorum. Bu… Devamını Oku

6 saat Önce

Evde Engelli Bakana 1305 TL Aylık Maaş

Değerli okurlar, bugün kimlere evde bakım aylığı bağlanır, bakım aylığı şartları nelerdir, nereye başvuru yapılır ve bakım aylığı kaç liradır… Devamını Oku

6 saat Önce