Kategoriler: Muhasebex ( Özel )

Üretim Faaliyetlerinde İşçilik Hesapları ve Kayıtları

Üretim faaliyetinde kullanılan işçilikler  Direkt işçilik ve Endirekt işçilik olmak üzere ikiye ayrılır.

a – DİREKT İŞÇİLİK: Direkt işçilik maliyeti, “üretilen mamullere doğrudan doğruya yüklenebilen ve mamulün temel yapısını oluşturan, ilk madde ve malzemenin biçimini, yapısını ve niteliğini değiştiren maliyetlerdir.

Bir başka tanıma göre de direkt işçilik maliyetleri; “esas üretim gider yerlerinde ortaya çıkan ve ilk madde ve malzemeyi şekillendiren, onun mamul hâline getiril­mesini sağlayan ve üretimde doğrudan çalışanlara ilişkin işçilik maliyetlerini açıklar. Direkt işçilik maliyetleri, mamul maliyetlerine dahil edilmektedir ve ma­muller ile aralarında doğrudan ilişki kurulabilmektedir. Bu işçilik maliyetleri ayrıca üretilen mamullerin hangisine ait olduğu kolaylıkla tespit edilebilen ve izlenebilen, herhangi bir dağıtım anahtarına gereksinim duyulmadan ve çalışan işçi başına çalışma süresi kolaylıkla ölçülebilen maliyetlerden meydana gelmektedir.

Örneğin; Bir kon­feksiyon fabrikasında dikiş makinaları operatörüne, bir inşaat şantiyesinde beton döken işçilere, bir mobilya fabrikasında mobilya montajı yapan, bir makine fabri­kasında profili ve saçı kesen işçilere ödenen ücretler direkt işçilik niteliğindedir.

Direkt işçilik maliyetleri, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Tekdüzen Hesap Planı 7/A seçeneğinde “ 720 Direkt İşçilik Giderleri Hesabı’nda izlenirken 7/B seçeneğinde “ 791 İşçi Ücret ve Giderleri Hesabı’nda izlenmektedir

b – ENDİREKT İŞÇİLİK: Endirekt işçilik maliyeti, “Mamullerin üretiminde kullanılan, direkt işçilik dışında kalan ve bu mamullere doğrudan doğruya yüklenmeleri olanaksız olan işçilik maliyetleri’ne denir. Endirekt işçilik maliyetleri; “yardımcı işçilik maliyetleri’ ve “yö­netici işçilik maliyetleri’ olmak üzere ikiye ayrılır.

Yardımcı işçilik maliyetleri, üre­tim faaliyetlerinin düzenli biçimde sürdürülmesine yardım eden işçilik olup, bakım ve onarım işçileri, kapıcı ve çırak vb. personele ödenen işçilik maliyetlerinden olu­şur.

Yönetici işçilik ise; üretim faaliyetlerini yöneten ustabaşı, gözlemci, atölye şe­fi vb. kişilere ödenen maliyetlerden oluşmaktadır.

Endirekt işçilik maliyetleri ile üretilen mamullerin arasında direkt ilişki kurmak mümkün olmadığından bu giderler mamuller maliyetine bazı dağıtım anahtarları ya da dağıtım yöntemleri aracılığıyla dağıtılarak yüklenebilmektedir.

Endirekt işçilik maliyetleri hem esas üretim hem de yardımcı üretim gider yerle­rinde oluşabilmektedir. Esas üretim gider yerlerinde ortaya çıkan endirekt işçilik maliyetleri, üretim faaliyetlerinde bir fiil çalışmayan ustabaşı, postabaşı ve nezaret­çi gibi yönetici işçilik ve direkt işçilere destek veren ve katkı sağlayan kalfa ve çı­rak gibi yardımcı işçilik maliyetlerinden oluşmaktadır. Yardımcı gider yerlerinde or­taya çıkan işçiliklerin tamamı endirekt işçilik maliyeti olarak ifade edilebilmektedir.

Esas üretim gider yerlerinde ortaya çıkan yardımcı işçilik maliyetlerinin mamul­le doğrudan ilişkisini kurmak, genellikle, söz konusu olmaz ya da mamullerle iliş­kilerini kurmak elde edilecek faydadan daha fazla maliyete neden olabilir. Bunla­rın esas üretim gider yerlerinde üretilen mamullerle doğrudan ilişkilerini kurmak genellikle mümkün değildir. Bu nedenle, bu tür işçilik maliyetleri, endirekt işçilik maliyetleri olarak kabul edilir.

Özetle, “direkt işçilik maliyetleri dışında kalan üretimle ilgili olan işçilik mali­yetleri endirekt işçilik maliyeti’ olarak kabul edilmektedir.

Endirek işçilik maliyetleri, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Tekdü­zen Hesap Planı 7/A seçeneğinde “ 730 Genel Üretim Giderleri Hesabı’nda izlenir­ken, 7/B seçeneğinde “ 791 İşçi Ücret ve Giderleri Hesabı’nda izlenmektedir

ÜRETİMDE ÇALIŞAN İŞÇİLERİN MALİYET UNSURLARININ DİREKT YA DA ENDİREKT AYRIMI

İŞÇİLİK MALİYET UNSURLARI DİREKT İŞÇİLİK MALİYETLERİ ENDİREKT İŞÇİLİK MALİYETLERİ
Esas (Üretici) İşçilikler
Esas (Normal) Ücretler X
Fazla Çalışma Ücretleri X
Üretim ve Verimlilik Primleri X
Hafta ve Genel Tatil Ücretleri X
Fazla Çalışma Zamları X
Gece / Vardiya Zammı X
Sosyal Yardımlar X
Sağlık Giderleri X
İzin Ücreti X
Harçlıklar X
İşçi Yollukları X
Kıdem Tazminatı X
İhbar Tazminatı X
Eğitim ve Staj Giderleri X
Yasal İşveren Payları X
Diğer İşçilikler X
Yardımcı İşçilikler
Tüm Unsurlar X

ÜRETİMDE ÇALIŞAN İŞÇİLERİN MALİYET UNSURLARININ AYRIMINA İLİŞKİN ÖZEL DURUMLARDAN BAZILARININ İNCELENMESİ

a.Boşa gecen zaman için ödenen ücretler:

Boşa geçen zaman işletmenin önleyebildiği bir nedenden kaynaklanmışsa (iş tanımındaki ve talimatlarındaki hatalar, rutin bakım-onarım için üretimin durdurulması…) bunun için ödenen ücretler 730 Genel Üretim Gideri Hesabında izlenir.

Boşa geçen zaman işletmenin önleyemediği bir nedenden kaynaklanmışsa (grev, doğal afetler, enerji kesintisi…) bunun için ödenen ücretler 680 Çalışmayan Kısım Gider Ve Zararları Hesabı’nda izlenir.

Örnek: Bir işçi bir günde normal olarak 8 saat çalışmaktadır; ancak çalışma gününde bir saatlik zaman boşa geçmiştir. Saat ücreti 25 TL’dir.

  • Üretimde çalışma ücreti= 7 saat  x 25 TL = 175 TL
  • Boşa geçen  zaman ücreti= 1 saat  x 25 TL = 25 TL

Boşa geçen zaman işletmenin önleyebildiği bir nedenden kaynaklanmışsa yevmiye kaydı şöyle olur.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
720 Direkt İşçilik Gideri Hs.
730 Genel Üretim Gideri Hs,
    381 Gider Tahakkukları
175
25
.
.
.
200

Boşa geçen zaman işletmenin önleyemediği bir nedenden kaynaklanmışsa yevmiye kaydı şu şekilde olacaktır.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
720 Direkt İşçilik Gideri Hs.
680 Çalışmayan Kısım Gid.Zar.Hs.
    381 Gider Tahakkukları
175
25
.
.
.
200

b.Fazla Çalışma Karşılıında Ödenen Ek Zamlar:

Normal çalışma saatleri dışında yapılan çalışmalara ödenen ek ücretlere fazla çalışma ödemesi denir.

Fazla çalışma, belirli bir siparişin yetişmesi için yapmıyorsa ve bu fazla   çalışmanın    yarattığı maliyet artışı müşteri tarafından kabul ediliyorsa, fazla çalışma için ödenen ek zam 720 Direkt İsçilik Giderleri Hesabından izlenir.

Fazla çalışma kapasite eksikliği nedeniyle üretim darboğazını aşmak üzere yapılıyorsa, fazla çalışma için ödenen ek zam endirekt işçilik kabul edilir 730 Genel Üretim Giderleri hesabında izlenir.

Bu kısımda dikkat edilmesi gereken en önemli konu ise; üretimde çalışan işçilerin fazla çalışma ücretlerinin 720 Direkt İsçilik Giderleri Hesabında izleneceğidir. ( Fazla çalışma ücretinin ve fazla çalışma ek zammının farklı olduğu unutulmamalıdır.)

Örnek: Bir işçinin normal çalışma süresi günde 8 saattir. İşçi normal çalışma gününde toplam 10 saat çalışmıştır. Saat ücreti 30 TL ve fazla çalışma %50 zamlı ödenmektedir.

  • Normal ücret: 8 saat x 30 TL = 240 TL
  • Fazla çalışma ücreti : 2 saat x 30 TL = 60 TL
  • Fazla çalışma ek zammı: 60 TL x 0,50 = 30 TL
  • Hak edilen günlük Ücret: 330 TL

Fazla çalışma bir siparişin yetiştirilmesi için yapılmışsa fazla çalışma için ödenen ek zam direkt isçilik kabul edilir.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
720 Direkt İşçilik Gideri Hs.
    381 Gider Tahakkukları
330
.
.
330

Fazla çalışma işlerin genel sıkışıklığından kaynaklanmışsa, fazla çalışma için ödenen ek zam endirekt işçilik sayılır

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
720 Direkt İşçilik Gideri Hs.
730 Genel Üretim Gideri Hs,
    381 Gider Tahakkukları
300
30
.
.
.
330

Kaynak: www.Muhasebex.com
( Bu makale kaynak gösterilip ve aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır )

Son güncelleme 28 Ocak 2018 13:52

Paylaş

En Yeniler

Bağkur ve Genel Sağlık Sigortası (GSS) Borçlularına Yıl Sonuna Kadar Ücretsiz Sağlık Hizmeti

Konu: Bağkur ve Genel Sağlık Sigortası (GSS) Borçlularına Yıl Sonuna Kadar Ücretsiz Sağlık Hizmeti (daha&helliip;) Devamını Oku

2 hafta Önce

İşlenmiş Kıymetli Taş ve Maden Ticareti Yapan Mükellefler İçin Fatura Düzenleme Sınırı Yeniden Belirlendi

Konu:İşlenmiş Kıymetli Taş ve Maden Ticareti Yapan Mükellefler İçin Fatura Düzenleme Sınırı Yeniden Belirlendi (daha&helliip;) Devamını Oku

2 hafta Önce

Kıdem Tazminatı Tavanı 2020

Kıdem tazminatı tavanı :  Kıdem tazminatı tavanı en yüksek dereceli devlet memuru olan Başbakanlık müsteşarının 1 yıllık emekli ikramiyesine göre… Devamını Oku

3 hafta Önce

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 514)

4 Ocak 2020 Tarihli Resmi Gazete (daha&helliip;) Devamını Oku

3 hafta Önce