Kategoriler: Muhasebe

Sürekli ( Aralıksız ) Envanter Yöntemi – Süreksiz ( Aralıklı ) Envanter Yöntemi

Satılan Malın Maliyetinin Hesaplanması

İşletmeler ticari mal satışlarından elde ettiği kar veya zararın belirlenmesi için satışlarını ve bu satışların maliyetlerini belirlemeleri gerekir. Satılan ticari mal maliyetleri aşağıdaki şekilde hesaplanabilir

– Dönem Başı Mal Mevcudu: +
– Dönem İçi Mal Alışları: +
– Mal Alış Giderleri: +
– Mal Alış İskontoları:
– Mal Alış İadeleri:
– Dönem Sonu Mal Mevcudu:
Satılan Malların Maliyeti:

.

  • Muhasebe kayıtlarında iki tür maliyet hesaplama yöntemi vardır. Bunlardan biri sürekli ( aralıksız ) envanter yöntemi, ikincisi süreksiz ( aralıklı ) envanter yöntemi.

NOT : Yapılan iki yöntemde de satılan malların maliyeti ve bunun sonucunda kar veya zarar aynıdır. Hangi yöntemi kullanırsak kullanalım sonuç aynı çıkar. Sadece yöntemleri farklıdır

1. Sürekli ( Aralıksız )  Envanter Yöntemi

Bu yöntemi daha çok sayması kolay büyük hacimli işletmeler uygular .Az sayıda mal satan işletmelere uygun bir sistemdir.( beyaz eşya, mobilya vb )

Bu yöntemde yapılan bir satış işleminden sonra maliyet kaydı hemen ardından yapılır. Yani satış kaydı ile birlikte maliyet kaydı da yapılır.

Her satış sonrası ne kadar kar veya zarar olduğu  bellidir.

Ticari malların borç kalanı mevcut malların maliyetini gösterir.

Dönem boyunca her satış sonrasında maliyet kaydı  yapıldığı için 153 Ticari Mallar Hesabı’nın borç kalanı ile  dönem sonundaki fiili stok miktarı eşit olmalıdır.

Dönem sonu fiili mal mevcudu ile  ticari mallar hesabının borç kalanı arasındaki fark fire  olarak kabul edilir. Ancak kanunların belirlediği sınırlar dahilindeki fire yasal fire olarak 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına devredilirken yasal sınırı aşan kısım ise olağandışı gider ve zarar olarak nitelendirilir

Örnek :

  • a ) 02/12…. tarihinde 10 adet televizyonu tanesi 500 TL den peşin olarak almıştır. KDV % 18 hariç.
  • b ) 07/12….  tarihinde 3 adet televizyonu tanesi 600 TL den peşin olarak satıyor. KDV % 18 hariç.
  • c ) 10/12/…. tarihinde 2 adet televizyonu tanesi 700 TL den peşin olarak satıyor. KDV % 18 hariç.

a ) Tarih : 02/12….  Peşin mal alımı

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
153 Ticari Mallar Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
          100 Kasa Hesabı
5.000
900
.
.
.
5.900

b ) Tarih : 07/12….  Peşin mal satışı

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
100 Kasa Hesabı
                      600 Yurtiçi Satışlar Hesabı
                           391 Hesaplanan KDV Hesabı
2.124
.
.
.
1.800
324

Tarih : 07/12…. Satılan malın maliyeti kaydı (500 x 3 = 1.500)

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
621 Satılan Malın Maliyeti
                     153 Ticari Mallar Hesabı
1.500
.
.
1.500

c ) Tarih : 10/12/…. Peşin mal satışı

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
100 Kasa Hesabı
                      600 Yurtiçi Satışlar Hesabı
                           391 Hesaplanan KDV Hesabı
1.652
.
.
.
1.400
252

Tarih : 10/12/…. Satılan malın maliyeti kaydı (500 x 2 = 1.000)

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
621 Satılan Malın Maliyeti
                     153 Ticari Mallar Hesabı
1.000
.
.
1.000

2. Süreksiz ( Aralıklı )  Envanter Yöntemi

Bu yöntemi daha çok zor küçük hacimli işletmeler uygular.Aralıklı envanter yöntemi çok sayıda ve çeşidi çok  olan ürün alıp satan işletmeler için uygun bir  yöntemdir. ( Market, Ezcane vb )

Bu yöntemde satılan ticari malların maliyeti, dönem sonunda envanter sonucu bulunan mal stoklarına göre satışların maliyeti toplu olarak bir defada kayıt yapılır

Bu yönteme göre dönem içinde mal alışları 153 Ticari  Mallar Hesabının borcuna kayıt yapılırken dönem  sonuna kadar herhangi bir maliyet kaydı yapılmaz.

Dolayısıyla maliyet kaydı yapılmadan önce Ticari  Mallar hesabı stoktaki mal maliyetini göstermez.

Maliyet bilinmediğinden dolayı satış sonrasında kar veya zarar belli değildir.

Yöntemde stokların takibi zor olduğu için fire  hesaplanmaz.

Aralıklı envanter yönteminde satılan malın maliyetini  bulmak için dönem sonunda depoda ne kadar malın  kaldığını bilmek gerekmektedir. Bu nedenle öncelikle fiili  stok mevcudu belirlenir ve ticari mallar hesabının borç  kalanından çıkarılarak satılan malın maliyetine ulaşılır

Satılan malın maliyeti =Ticari mal hesabının borç  kalanı ( Net Alışlar ) – Dönem sonu mal mevcudu

Örnek : Sürekli envanter yönteminde yaptığımız örneği aralıklı envanter yöntemine göre yapalım

  • a ) 02/12…. tarihinde 10 adet televizyonu tanesi 500 TL den peşin olarak almıştır. KDV % 18 hariç.
  • b ) 07/12….  tarihinde 3 adet televizyonu tanesi 600 TL den peşin olarak satıyor. KDV % 18 hariç.
  • c ) 10/12….  tarihinde 2 adet televizyonu tanesi 700 TL den peşin olarak satıyor. KDV % 18 hariç.

a ) Tarih : 02/12….  Peşin mal alımı

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
153 Ticari Mallar Hesabı
191 İndirilecek KDV Hesabı
          100 Kasa Hesabı
5.000
900
.
.
.
5.900
b ) Tarih : 07/12….  Peşin mal satışı
Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
100 Kasa Hesabı
                      600 Yurtiçi Satışlar Hesabı
                           391 Hesaplanan KDV Hesabı
2.124
.
.
.
1.800
324

c ) Tarih : 10/12…. Peşin mal satışı

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
100 Kasa Hesabı
                      600 Yurtiçi Satışlar Hesabı
                           391 Hesaplanan KDV Hesabı
1.652
.
.
.
1.400
252
Dönem sonunda yapılacak satışların maliyeti kaydı: 10 adet televizyon alınmış, bunların 5 adedi satıldığından dönem sonu mal mevcudu 5 adet yani; 500 TL x 5 adet = 2.500 TL dir.
– Dönem Başı Mal Mevcudu:
– Dönem İçi Mal Alışları: 5.000
– Mal Alış Giderleri:
– Mal Alış İskontoları:
– Mal Alış İadeleri:
– Dönem Sonu Mal Mevcudu: (2.500)
Satılan Malların Maliyeti: 2.500

Tarih : 31/12…. Satılan malın maliyeti kaydı (500 x 5 = 2.500)

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
621 Satılan Malın Maliyeti
                     153 Ticari Mallar Hesabı
2.500
.
.
2.500

Kaynak: www.Muhasebex.com
(  Bu makale kaynak gösterilse dahi farklı sitelerde yayınlanamaz )

Son güncelleme 3 Ağustos 2019 15:54

Paylaş

En Yeniler

Dahilde İşleme İzinlerine İlişkin Ek Süre

Konu: Dahilde İşleme İzinlerine İlişkin Ek Süre (daha&helliip;) Devamını Oku

1 hafta Önce

İstihdam Odaklı İşletme Kredisi

Ziraat Bankası, Halkbank ve Vakıfbank tarafından ilave istihdam sağlama potansiyeli olan firmalara uzun vadeli işletme kredisi kullandırmasına yönelik yeni ürünleri… Devamını Oku

1 ay Önce

Çalışan Annelere Aylık 650 Lira Destek

Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği tarafından ortaklaşa finanse edilen ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yürütülmekte olan Kurumsal Çocuk Bakım Hizmetleri… Devamını Oku

2 ay Önce

Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğuna Yeni Meslekler Eklendi

Konu: Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğuna Yeni Meslekler Eklendi (daha&helliip;) Devamını Oku

2 ay Önce

Kamu Alacakları İçin Uygulanan Gecikme Zammı Oranı Yüzde 2 Olarak Belirlendi

Konu: Kamu Alacakları İçin Uygulanan Gecikme Zammı Oranı Yüzde 2 Olarak Belirlendi (daha&helliip;) Devamını Oku

2 ay Önce

Bazı Alanlardaki Avukatlık Hizmetlerinde Katma Değer Vergisi (KDV) Oranı Düşürüldü

Konu: Bazı Alanlardaki Avukatlık Hizmetlerinde Katma Değer Vergisi (KDV) Oranı Düşürüldü (daha&helliip;) Devamını Oku

2 ay Önce