Kategoriler: Muhasebe

244 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı ( – )

 

İştirak paylarının borsa veya piyasa değerinde sürekli ya da önemli ölçüde meydana gelen değer azalmalarının izlendiği hesaptır

 

İşleyişi

BORÇ 244 İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI HESABI ALACAK

AZALIŞLAR
(-)

ARTIŞLAR
(+)

————————————————————————

Değer azalması olan iştirak payı için ayrılması gereken karşılık

244 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı ( – ) alacak ve 654 Karşılık Giderler Hesabına borç kaydedilir.

Değer azalmasının ortadan kalkması, azalması ya da iştirak payının işletme kayıtlarından çıkartılması durumunda ise 

244 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı ( – ) borç kaydedilerek,  Karşılık tutarı Aynı dönemde ise  644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabının alacağına, Sonraki dönemde ise 671 Önceki Dönem Gelir ve Karlar Hesabına alacak kaydedilerek kapatılır

————————————————————————

Örnek :

a – ABC işletmesi 01/10/…. tarihinde başka bir işletmenin yönetimine katılma hakkını elde etmek için, o şirketin çıkardığı ve % 28 lik sermaye payı ile oy hakkını temsil eden 40.000 TL tutarındaki hisse senedini almıştır.

b – 01/11/… tarihinde almış olduğu hisse senetlerinin borsa değerinin 30.000 TL ye düştüğünü tespit etmiştir.

c – 31/12… tarihinde değeri düşen hisse senetlerinin piyasa değerinin 35.000 TL ye yükseldiği tespit edilmiştir

Tarih : 01/10/….  ( Hisse Senedi Alınması )

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
242 İştirakler Hesabı
          102 Bankalar Hesabı
40.000
.
.
40.000

 

Tarih : 01/11…. ( Hisse senetlerine karşılık ayrılması )

Hisse senetleri 40.000 TL den 30.000 TL ye düştüğünden 40.000 – 30.000 = 10.000 TL değer düşüklüğü olmuştur.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
654 Karşılık Giderler Hesabı
244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
10.000
.
.
10.000

 

Tarih : 31/12/…. ( Karşılık Tutarının Bir Kısmının İptali )

Hisse senetlerinin değeri 30.000 TL den 35.000 TL ye yükseldiğinden, ayrılan karşılıkların 5.000 TL si iptal edilir

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
     644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hs
5.000
.
.
5.000

 

 

Örnek : 

a – İşletmesi 01/04/…. tarihinde başka bir işletmenin yönetimine katılma hakkını elde etmek için, o şirketin çıkardığı ve % 25 lik sermaye payı ile oy hakkını temsil eden 100.000 TL tutarındaki hisse senedini almıştır.

b – 01/06/… tarihinde almış olduğu hisse senetlerinin borsa değerinin 80.000 TL ye düştüğünü tespit etmiştir.

c – Aynı dönem içerisinde değer artışı meydana gelmemiştir, izleyen dönemde değeri düşen hisse senetlerinin piyasa değerinin 98.000 TL ye yükseldiği tespit edilmiştir

Tarih : 01/04/….  ( Hisse Senedi Alınması )

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
242 İştirakler Hesabı
          102 Bankalar Hesabı
100.000
.
.
100.000

 

Tarih : 01/06/…. ( Hisse senetlerine karşılık ayrılması )

Hisse senetleri 100.000 TL den 80.000 TL ye düştüğünden 100.000 – 80.000 = 20.000 TL değer düşüklüğü olmuştur.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
654 Karşılık Giderler Hesabı
 244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
20.000
.
.
20.000

 

Tarih : İzleyen Dönem ( Karşılık Tutarının Bir Kısmının İptali )

Hisse senetlerinin değeri 80.000 TL den 98.000 TL ye yükseldiğinden, ayrılan karşılıkların 18.000 TL si iptal edilir

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
    671 Önceki Dönem Gelir ve Karları Hs
18.000
.
.
18.000

 

 

Örnek :

a – İşletmesi 05/02/…. tarihinde başka bir işletmenin yönetimine katılma hakkını elde etmek için, o şirketin çıkardığı ve % 40 lik sermaye payı ile oy hakkını temsil eden 50.000 TL tutarındaki hisse senedini almıştır.

b – 03/10/… tarihinde almış olduğu hisse senetlerinin borsa değerinin 45.000 TL ye düştüğünü tespit etmiştir.

c – 10/12… tarihinde değeri düşen hisse senetleri 43.750 TL ye banka aracılığıyla satılmıştır.

Tarih : 05/02/….  ( Hisse Senedi Alınması )

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
242 İştirakler Hesabı
          102 Bankalar Hesabı
50.000
.
.
50.000

 

Tarih : 03/10/…. ( Hisse senetlerine karşılık ayrılması )

Hisse senetleri 50.000 TL den 45.000 TL ye düştüğünden 50.000 – 45.000 = 5.000 TL değer düşüklüğü olmuştur.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
654 Karşılık Giderler Hesabı
 244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
5.000
.
.
5.000

 

Tarih : 10/12/…. ( Değeri Düşen Hisse Senetlerinin Satılması )

Alış bedeli 50.000 TL , ve 5.000 TL değer düşüklüğü olduğuna göre 45.000 TL den satılmalı 43.750 TL ye satıldığına göre 1.250 TL zarar vardır

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
102 Bankalar Hesabı
244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
655 Menkul Kıymet Satış Zararları Hs.
     242 İştirakler Hesabı
43.750
5.000
1.250
.
.
.
50.000

 

 

Örnek : 

a – İşletmesi 03/07/…. tarihinde başka bir işletmenin yönetimine katılma hakkını elde etmek için, o şirketin çıkardığı ve % 38 lik sermaye payı ile oy hakkını temsil eden 50.000 TL tutarındaki hisse senedini almıştır.

b – 01/10/… tarihinde almış olduğu hisse senetlerinin borsa değerinin 45.000 TL ye düştüğünü tespit etmiştir.

c – 10/12… tarihinde değeri düşen hisse senetleri 47.500 TL ye banka aracılığıyla satılmıştır.

Tarih : 03/07/….  ( Hisse Senedi Alınması )

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
242 İştirakler Hesabı
          102 Bankalar Hesabı
50.000
.
.
50.000

 

Tarih : 01/10…. ( Hisse senetlerine karşılık ayrılması )

Hisse senetleri 50.000 TL den 45.000 TL ye düştüğünden 50.000 – 45.000 = 5.000 TL değer düşüklüğü olmuştur.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
654 Karşılık Giderler Hesabı
 244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
5.000
.
.
5.000

 

Tarih : 10/12/…. ( Değeri Düşen Hisse Senetlerinin Satılması )

Alış bedeli 50.000 TL , ve 5.000 TL değer düşüklüğü olduğuna göre 45.000 TL den satılmalı 47.500 TL ye satıldığına göre 2.500 TL zarardan karar vardır. Ve aradaki fark aynı dönemde ise 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabında izleyen dönemlerde ise 671 Önceki Dönem Gelir Ve Karları Hesabında İzlenir.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
102 Bankalar Hesabı
244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
     242 İştirakler Hesabı
     644 Konusu Kalmayan Karş.Hesabı
47.500
5.000
.
.
50.000
2.500

 

 

Örnek : 

a – İşletmesi 01/08/…. tarihinde başka bir işletmenin yönetimine katılma hakkını elde etmek için, o şirketin çıkardığı ve % 36 lik sermaye payı ile oy hakkını temsil eden 50.000 TL tutarındaki hisse senedini almıştır.

b – 01/11/… tarihinde almış olduğu hisse senetlerinin borsa değerinin 45.000 TL ye düştüğünü tespit etmiştir.

c – 01/12… tarihinde değeri düşen hisse senetleri 52.000 TL ye banka aracılığıyla satılmıştır.

Tarih : 01/08/….  ( Hisse Senedi Alınması )

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
242 İştirakler Hesabı
          102 Bankalar Hesabı
50.000
.
.
50.000

 

Tarih : 01/11…. ( Hisse Senetlerine Karşılık Ayrılması )

Hisse senetleri 50.000 TL den 45.000 TL ye düştüğünden 50.000 – 45.000 = 5.000 TL değer düşüklüğü olmuştur.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
654 Karşılık Giderler Hesabı
 244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
5.000
.
.
5.000

 

Tarih : 01/12/…. ( Değeri Düşen Hisse Senetlerinin Satılması )

Alış bedeli 50.000 TL , ve 5.000 TL değer düşüklüğü olduğuna göre 45.000 TL den satılmalı 52.000 TL ye satıldığına göre ( alış bedelinden yüksek fiyata satıldığına göre iki hesap kullanılacak birincisi 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı ikincisi ise 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı.

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı en fazla 244 Hesap tutarı kadar olabilir. ( 244 hesap 5.000 TL olduğuna göre 644 Hesap 5.000 TL geçemez )

645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabına ise alış bedelinden daha yüksek fiyata satılan tutarlar yazılır ( Alış bedeli 50.000 TL olduğuna göre 52.000 – 50.000 = 2.000 TL yazılmalı )

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
102 Bankalar Hesabı
244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
     242 İştirakler Hesabı
     644 Konusu Kalmayan Karş.Hesabı
     645 Menkul Kıymet Satış Karları Hs.
52.000
5.000
.
.
50.000
5.000
2.000

 

 

Örnek : AA işletmesi, BB şirketinin 500.000 TL’lik sermayesinin %30’una sahiptir. BB Şirketi bilançosunu 100.000 TL zararla kapatmış ve şirket tasfiye edilmiştir.  Tasfiye sonucu AA işletmenin payına 140.000 TL para düşmüştür.

( Karşılık Ayrılması ) 

100.000  X 0.30 = 30.000

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
654 Karşılık Giderler Hesabı
 244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
30.000
.
.
30.000

 

Karşılığın Mahsubu

500.000 x % 30 = 150.000 TL iştiraki bulunuyor. 140.000 TL payına düştüğünden bu parayı kasasına koyuyor. Kalanı ise değer düşüklüğü karşılığından düşülür.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
100 Kasa Hesabı
244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
          242 İştirakler Hesabı
140.000
10.000
.
.
.
150.000

 

Kalan Karşılığın İptali

Kalan karşılık iptal edilerek, konusu kalmayan karşılıklara kaydedilir. Böylece 654 Karşılık Giderleri Hesabı 30.000 TL ve 644 konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı 20.000 TL kaydedilmiş olarak işletme 10.000 TL zarar etmiş sayılır.

Zaten iştirak payı 150.000 TL iken, payına düşen para 140.000 TL olduğundan 10.000 TL lik zarar burdan da görülebilir.

Mad. No
AÇIKLAMA
BORÇ
ALACAK
244 İştirakler Ser.Pay. Değer Düş.Kar.(-)
       644 Konusu Kalmayan Karş.Hesabı
20.000
.
.
20.000

Kaynak: www.Muhasebex.com
(  Bu makale kaynak gösterilse dahi farklı sitelerde yayınlanamaz )

Son güncelleme 3 Ağustos 2019 15:53

En Yeniler

2021 Yılı 50 ve Daha Fazla İşçi Çalıştırılan İşyerlerinde Çalıştırılması Zorunlu Olan (Engelli, Özürlü, Terör)

İş kanunu uygulama alanı içine giren işverenler 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerinde özürlü… Devamını Oku

1 gün Önce

2021 Yılı Engelli İndirim Oranları, 2021 Yılı Engelli İndirim Tutarları,

2021 Yılı Engelli İndirim Tutarları açıklanmıştır. Engelli indirim tutarları, resmi gazetede yayınlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği… Devamını Oku

1 gün Önce

2021 Yılı En Az Ceza Haddi

Damga vergisi ve damga resmi dolayısiyla kesilecek vergi cezaları, vergi ve resme tabi her varaka,… Devamını Oku

1 hafta Önce

2021 Yılı Emzirme Ödeneği, 2021 Yılı Süt Parası

Emzirme Ödeneği; 5510 sayılı kanunun 16.maddesinde düzenlenmiştir. Bu kanuna göre; kendi adına aylık alan ve… Devamını Oku

1 hafta Önce

2021 Yılı Emlak Vergisi Oranları

2021 Yılına Ait Emlak Vergisi Oranları (daha&helliip;) Devamını Oku

1 hafta Önce

2021 Yılı Doğum İzni ve 2021 Doğum Parası

Geçici iş göremezlik; sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde Kurumca yetkilendirilen hekim… Devamını Oku

3 hafta Önce